Bütçe planı çoğu öğrencide ilk iki ay tutuyor, üçüncü ayda dağılıyor. Sebep genelde tek bir büyük harcama değil; planın baştan eksik kurulmuş olması.
Bütçeyi üçe ayır
- Sabit giderler: Konaklama, ulaşım aboneliği, telefon. Ay boyunca değişmiyor. Para eline geçtiğinde ilk iş bunları ayırmak.
- Değişken giderler: Yemek, market, sosyal. Kontrol edebildiğin tek kısım burası.
- Tampon: Gelirinin yaklaşık %10'u. Amacı biriktirmek değil; sürprizlerin borç yerine buradan çıkması.
Sabit sandığın ama sabit olmayan kalem: faturalar
Elektrik, su ve ısınma ayrı ödeniyorsa bütçen mevsimlik oluyor. Eylülde makul görünen tutar, ocak ve şubatta ısınmayla birlikte belirgin biçimde yükseliyor. Yıllık toplam aynı kalsa bile kış aylarında nakit sıkışıklığı yaşıyorsun — ve bütçe planları genelde tam da orada bozuluyor. Yurtlarımızda elektrik, su ve ısınma fiyata dahil; bu, tutarı düşürmekten önce öngörülebilir kılıyor.
En sık unutulan altı kalem
- Çamaşır — dışarıda çözülüyorsa aylık sabit gider. Yurtlarımızda çamaşır ve kurutma makinesi ile ütü odası bulunuyor.
- Ders materyali — kitap, fotokopi, yazılım aboneliği; dönem başlarında yığılıyor.
- Memleket yolculuğu — dönemde iki üç gidiş dönüş, aylara bölünmesi gereken tutar.
- Sağlık — nadir ama tutarı yüksek.
- Kargo ve küçük alışverişler — tek tek küçük, toplamda belirleyici.
- Sosyal hayat — ay sonunu genelde bu kalem belirliyor.
Haftalık takip, aylık takipten iyi
Harcanabilir tutarı dörde böl. Bir haftayı aştıysan telafi için üç haftan var; ay sonunda fark ettiğinde yapabileceğin bir şey kalmıyor. İlk iki ay her harcamayı telefonuna tek satır yaz — iki ay sonunda paranın nereye gittiğini görmek, herhangi bir bütçe tavsiyesinden öğretici.
İlgili rehber: Ümitköy Çevresi: Sağlık, Spor ve Sosyal Olanaklar